W tym artykule przybli\u017c\u0119 trzy elementy, kt\u00f3re z mojego do\u015bwiadczenia s\u0105 bardzo istotne dla os\u00f3b ucz\u0105cych si\u0119 j\u0119zyka Java, aby dobrze zrozumie\u0107 programowanie obiektowe. Osoby \u015bredniozaawansowane oraz zaawansowane te\u017c mog\u0105 z tego skorzysta\u0107, traktuj\u0105c t\u0119 wiedz\u0119 jako powt\u00f3rk\u0119. W sk\u0142ad ka\u017cdego z trzech g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w wchodz\u0105 pomniejsze trzy elementy, st\u0105d trzy tr\u00f3jce programistyczne. Poni\u017csze tr\u00f3jce pozwol\u0105 stworzy\u0107 zestaw narz\u0119dzi, kt\u00f3rymi b\u0119dziemy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 przy programowaniu obiektowym.<\/p>\n\n\n\n
W tym artykule um\u00f3wi\u0119 poni\u017csze tr\u00f3jce programistyczne:<\/p>\n\n\n\n
Powy\u017csze punkty m\u00f3g\u0142bym opisa\u0107 w formie oddzielnego artyku\u0142u – ka\u017cdy z temat\u00f3w jest bardzo obszerny – niemniej moim celem by\u0142o zgrupowanie wszystkich element\u00f3w w jednym miejscu tak, aby mo\u017cna by\u0142o spojrze\u0107 – z “lotu ptaka”, szerszej perspektywy – na zestaw narz\u0119dzi dost\u0119pnych dla programowania obiektowego.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy z powy\u017cszych punkt\u00f3w jest opisany za pomoc\u0105 poni\u017cszych sekcji:
– wyja\u015bnienie danego zagadnienia,
– kod \u017ar\u00f3d\u0142owy zagadnienia,
– odpowied\u017a na pytanie “Co, to oznacza, \u017ce…”,
– kod \u017ar\u00f3d\u0142owy z “aplikacj\u0105” u\u017cywaj\u0105c\u0105 dane zagadnienie,
– wynik dzia\u0142ania “aplikacji”.<\/p>\n\n\n\n
Do czego mo\u017cna by wykorzysta\u0107 taki zestaw narz\u0119dzi? Na przyk\u0142ad w codziennej pracy programistycznej, tworz\u0105c nowy kod, rozwijaj\u0105c istniej\u0105cy lub testuj\u0105c go. Kod stworzony w oparciu o regu\u0142y programowania obiektowego jest elastyczny na zmiany, rozszerzalny i nadaje si\u0119 do testowania – nie zawsze tak jest. Mo\u017cna przepisa\u0107 od nowa istniej\u0105cy kod, ale wymaga, to ogromnego nak\u0142adu pracy i sporego bud\u017cetu na taki projekt.<\/p>\n\n\n\n
Zaczn\u0119 od wst\u0119pu zwi\u0105zanego z programowaniem obiektowym. Do czego u\u017cywamy programowania obiektowego? W du\u017cym uproszczeniu i bez wnikania w szczeg\u00f3\u0142y techniczne, u\u017cywamy go do odwzorowania rzeczy, poj\u0119\u0107, obiekt\u00f3w otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata na j\u0119zyk “zrozumia\u0142y dla komputera”. Na szcz\u0119\u015bcie Java<\/a> jest j\u0119zykiem programowania wysokiego poziomu<\/a> w odr\u00f3\u017cnieniu od np.: Assemblera<\/a>, kt\u00f3ry jest j\u0119zykiem programowania niskiego poziomu<\/a> – tym samym nie musimy programowa\u0107 instrukcji procesora, skupiamy si\u0119 na “otaczaj\u0105cym nas \u015bwiecie”. <\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ady element\u00f3w otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata , kt\u00f3re mo\u017cemy odwzorowa\u0107 w j\u0119zyku Java; rzeczy, np.: notatnik, faktura; poj\u0119cia, np.: przesy\u0142ka, przelew; obiekty: samoch\u00f3d, dom. W Asemblerze “jedno polecenie odpowiada zasadniczo jednemu rozkazowi procesora”, nie ma tu mowy o odwzorowaniu otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata. Pod koniec artyku\u0142u umieszcz\u0119 por\u00f3wnanie kodu \u017ar\u00f3d\u0142owego j\u0119zyka Java i Assemblera<\/a>, to por\u00f3wnanie nie stanowi istoty, tego artyku\u0142u – po prostu, z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce lepiej pokaza\u0107 na przyk\u0142adzie, ni\u017c t\u0142umaczy\u0107 teori\u0119.<\/p>\n\n\n\n Skoro ju\u017c wiemy, \u017ce j\u0119zyk Java pozwala odwzorowa\u0107 otaczaj\u0105ce nas rzeczy, poj\u0119cia i obiekty, to czas na om\u00f3wienie element\u00f3w j\u0119zyka, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na wykonanie takiego odwzorowania. Podstawow\u0105 jednostk\u0105, poj\u0119ciem w programowaniu obiektowym jest klasa, kt\u00f3ra jest szablonem do tworzenia konkretnych reprezentacji, czyli obiekt\u00f3w, np.: klasa mo\u017ce by\u0107 szablonem dla r\u00f3\u017cnych notatnik\u00f3w, a obiektem mo\u017ce by\u0107, np.: notatnik w lini\u0119, kratk\u0119, posiadaj\u0105cy 60 kartek.<\/p>\n\n\n\n Parafrazuj\u0105c wy\u017cej opisane tr\u00f3jce programistyczne, dodaj\u0105c informacj\u0119, \u017ce opieraj\u0105 si\u0119 one na klasach j\u0119zyka Java, mog\u0119 napisa\u0107, \u017ce klasa w j\u0119zyku Java:<\/p>\n\n\n\n Elementy klasy<\/em> pozwalaj\u0105 stworzy\u0107 szablon wed\u0142ug naszego pomys\u0142u; konwencje, paradygmaty<\/em> nak\u0142adaj\u0105 wsp\u00f3lne regu\u0142y na klasy oraz poszczeg\u00f3lne elementy sk\u0142adowe; tworzenie relacji<\/em> pozwala na interakcje pomi\u0119dzy klasami. Klasa tworzy nowy typ w j\u0119zyku Java, taki sam jak istniej\u0105ce w j\u0119zyku Java np.: String, LocalDateTime.<\/p>\n\n\n\n Brzmi skomplikowanie, ale nie musi tak by\u0107, dlatego napisa\u0142em ten artyku\u0142, \u017ceby u\u0142atwi\u0107 osobom pocz\u0105tkuj\u0105cym zrozumienie powy\u017cszych element\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne! Wszystkie elementy kodu powinny by\u0107 samo opisuj\u0105ce si\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje tworzenie komentarzy w j\u0119zyku Java.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje w najprostszej postaci klas\u0119 j\u0119zyka Java – Notebook.<\/p>\n\n\n\n Klasa jest zwyk\u0142ym plikiem tekstowym, kt\u00f3ry mo\u017cemy znale\u017a\u0107 za pomoc\u0105 eksploratora plik\u00f3w i wy\u015bwietli\u0107 jego zawarto\u015b\u0107 za pomoc\u0105 dowolnego edytora tekstu. Programi\u015bci i programistki do tego celu u\u017cywaj\u0105 zintegrowanego \u015brodowiska programistycznego (IDE<\/a>), np.: IntelliJ IDEA Community<\/a>. Wi\u0119cej na temat klas i obiekt\u00f3w w j\u0119zyku Java mo\u017cna przeczyta\u0107 w oficjalnej dokumentacji na stronie The Java\u2122 Tutorials – Lesson: Classes and Objects<\/a> lub The Java\u2122 Tutorials – Declaring Classes<\/a>.<\/p>\n\n\n\n W wielu miejscach dla maksymalnego uproszczenia przyk\u0142ad\u00f3w pomijam pewne elementy w klasach, np.: metody getters\/setters i odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 bezpo\u015brednio do atrybut\u00f3w i\/lub metod klasy, nie zmniejsza, to jako\u015bci przekazywanych informacji, ale moim zdaniem u\u0142atwia zrozumienie konkretnego zagadnienia. Nie tworz\u0119 te\u017c sztucznie klas typu POJO<\/a>, \u017ceby nie zaciemnia\u0107 obrazu i skupi\u0107 si\u0119 na konkretach.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy klas\u0105 ‘Notebook’, a jej obiektem ‘simpleNotebook’.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje klas\u0119 j\u0119zyka Java posiadaj\u0105c\u0105 jedn\u0105 z trzech sk\u0142adowych – atrybut.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce atrybuty przechowuj\u0105 stanu, cech dla obiektu?<\/strong> Na przyk\u0142adzie notatnika (klasa Notebook), kupuj\u0105c notatnik w sklepie posiada on cechy, takie jak rozmiar, ilo\u015b\u0107 stron (int pages)<\/em>. U\u017cywaj\u0105c notatnik mo\u017cemy wype\u0142ni\u0107 zawarto\u015bci\u0105 ka\u017cd\u0105 ze stron (Map<Integer, String> contents)<\/em> i zaznaczy\u0107 “bie\u017c\u0105c\u0105\/ostatni\u0105” stron\u0119 (int currentPage)<\/em>. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego wykorzystanie atrybut\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje klas\u0119 j\u0119zyka Java posiadaj\u0105c\u0105 jedn\u0105 z trzech sk\u0142adowych – konstruktor.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce umo\u017cliwia tworzenie obiekt\u00f3w danej klasy wed\u0142ug wyznaczonego wzoru, schematu?<\/strong> Podobnie jak dla atrybut\u00f3w, na przyk\u0142adzie notatnika (klasa Notebook), kupuj\u0105c notatnik w sklepie posiada on cechy, takie jak rozmiar, ilo\u015b\u0107 stron (int pages)<\/em>. Z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce konstruktory “wymuszaj\u0105” podanie konkretnych danych w momencie tworzenia obiektu. Pozwala, to unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej wyprodukowany notatnik nie ma okre\u015blonej liczby stron i musimy samemu policzy\u0107 sobie ile faktycznie jest stron. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego dzia\u0142anie konstruktora.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje klas\u0119 j\u0119zyka Java posiadaj\u0105c\u0105 jedn\u0105 z trzech sk\u0142adowych – metoda.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce metody umo\u017cliwiaj\u0105 wykonywanie czynno\u015bci, interakcj\u0119 z klas\u0105, obiektem?<\/strong> Na przyk\u0142adzie notatnika (klasa Notebook), skoro wiemy, \u017ce ka\u017cdy notatnik ma stan, cechy opisuj\u0105ce liczb\u0119 stron (int pages), to dzi\u0119ki metodzie mo\u017cemy “otworzy\u0107\/p\u00f3j\u015b\u0107” do wybranej przez nas strony – void goToPage(int page)<\/em> – nast\u0119pnie wpisa\u0107 tre\u015b\u0107 – void writeNoteContent(String noteContent)<\/em> – kt\u00f3ra ma by\u0107 na wybranej stronie. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego dzia\u0142anie metody.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje klas\u0119 j\u0119zyka Java posiadaj\u0105c\u0105 wszystkie trzy sk\u0142adowe klasy – atrybuty, konstruktory i metody.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 klas tworzonych przez programist\u00f3w, programistki wygl\u0105da podobnie jak prezentowany wy\u017cej kod. Obiekt klasy Notebook b\u0119dzie: posiada\u0142, przechowywa\u0142 sw\u00f3j stan; tworzy\u0142 si\u0119 wed\u0142ug okre\u015blonego schematu; wykonywa\u0142 czynno\u015bci, wchodzi\u0142 w interakcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje dzia\u0142anie wszystkich trzech sk\u0142adowych klasy – atrybuty, konstruktory i metody.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego atrybuty, konstruktory i metody.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje jedn\u0105 z konwencji, paradygmat\u00f3w programowania obiektowego – hermetyzacja.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce hermetyzujemy elementy klasy?<\/strong> Hermetyzacja, enkapsulacja chroni atrybuty, konstruktory i metody przed niew\u0142a\u015bciwym u\u017cyciem, m\u00f3wi\u0105c inaczej, to tw\u00f3rcy danej klasy decyduj\u0105 o tym jak ona b\u0119dzie si\u0119 zachowywa\u0142a. Na przyk\u0142adzie notatnika (klasa Notebook) atrybuty s\u0105 “ukryte”, maj\u0105 oznaczenie private<\/em>, wyb\u00f3r\/przej\u015bcie do bie\u017c\u0105cej strony (int currentPage)<\/em> mo\u017cliwy jest tylko za pomoc\u0105 metody void goToPage(int page)<\/em>. Metoda goToPage<\/em> sprawdza czy numer podanej strona jest mniejszy ni\u017c ilo\u015b\u0107 wszystkich stron if (page < pages)<\/em>. Bez tego warunku “zabezpieczaj\u0105cego” program “na \u015blepo” wykona\u0142 by przej\u015bcie do nieistniej\u0105cej strony, co zako\u0144czy\u0142oby si\u0119 zg\u0142oszeniem b\u0142\u0119du i\/lub zako\u0144czeniem programu. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje jedn\u0105 z konwencji, paradygmat\u00f3w programowania obiektowego – dziedziczenie.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce dziedziczymy elementy nad klasy?<\/strong> Na przyk\u0142adzie notatnik\u00f3w (klasa Notebook oraz SpiralNotebook), posiadaj\u0105 one wsp\u00f3lne cechy takie jak ilo\u015b\u0107 stron (int pages)<\/em>, ale mog\u0105 by\u0107 notatniki, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 pewnymi cechami. Ko\u0142onotatnik (klasa SpiralNotebook) posiada spiral\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 kartki, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 z r\u00f3\u017cnego materia\u0142u (String spiralMaterial)<\/em>, jego kartki mog\u0105 mie\u0107 lub nie mie\u0107 perforacji (boolean perforated)<\/em>, kt\u00f3ra umo\u017cliwia wyrwanie strony (void removePage(int pageNumber)<\/em>. To samo dotyczy metod i konstruktor\u00f3w w klasach. Dziedziczenie pozwala zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 powtarzalnego kodu oraz ujednolici\u0107, zgrupowa\u0107 wiele klas w jeden typ. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego dziedziczenie.<\/p>\n\n\n\n Praktyczna uwaga:<\/em> nale\u017cy ostro\u017cnie u\u017cywa\u0107 dziedziczenia, je\u017celi to mo\u017cliwe nale\u017cy je zast\u0105pi\u0107 zale\u017cno\u015bci\u0105, kompozycj\u0105. Zamiast relacji IS-A (jest czym\u015b) warto u\u017cywa\u0107 relacji HAS-A (ma co\u015b). Wi\u0119cej o tym pisa\u0142em w artykule Stop! Zanim zaczniesz pisa\u0107 kod zastan\u00f3w si\u0119, co chcesz kodowa\u0107? Analiza, projekt i implementacja<\/a> w sekcji “Analiza \u2013 Karty CRC \u2013 Class Responsibility Collaborators”.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje jedn\u0105 z konwencji, paradygmat\u00f3w programowania obiektowego – polimorfizm.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce metody klasy maj\u0105 wiele form, postaci – polimorfizm?<\/strong> Daje, to mo\u017cliwo\u015b\u0107 dostosowania dzia\u0142ania metody dla klas, kt\u00f3re dziedzicz\u0105 wsp\u00f3lne elementy (Map<Integer, String> contents)<\/em>, ale chcia\u0142by, aby ich zachowanie by\u0142o inne<\/em> – @Override void writeNoteContent(String noteContent)<\/em> – ni\u017c klasy nadrz\u0119dnej, rodzica. Na przyk\u0142ad w ko\u0142onotatniku po zapisaniu strony – contents.put(currentPage, noteContent) <\/em>– chcieliby\u015bmy j\u0105 wyrwa\u0107 – removePage(currentPage)<\/em>. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego dzia\u0142anie polimorfizmu.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje jeden ze sposob\u00f3w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z innymi klasami poprzez tworzenie relacji – zale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce tworzymy zale\u017cno\u015bci, powi\u0105zania do innych obiekt\u00f3w?<\/strong> Dzi\u0119ki zale\u017cno\u015bciom mo\u017cemy wykorzysta\u0107 istniej\u0105cy kod klasy i u\u017cy\u0107 go w naszych w\u0142asnych klasach, co pozwala zredukowa\u0107 powtarzanie kodu, zaoszcz\u0119dzi\u0107 czas na “wymy\u015blanie ko\u0142a” od nowa. Pozwala na tworzenie tzw. lu\u017anych powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy klasami – jest to zgodne z dobrymi praktykami programowania obiektowego.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje jeden ze sposob\u00f3w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z innymi klasami poprzez tworzenie relacji – wstrzykiwanie zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce wstrzykujemy zale\u017cno\u015bci do innych obiekt\u00f3w?<\/strong> W momencie tworzenia obiektu decydujemy z jakiej klasy zale\u017cnej b\u0119dzie korzysta\u0142 tworzony obiekt. Nie “zaszywamy na sta\u0142e” w kodzie, nie uzale\u017cniamy si\u0119 od jednej konkretnej implementacji naszego kodu. Na przyk\u0142adzie klas Student i Notebook, dopiero w momencie tworzenia obiektu klasy student podajemy z jakiego notatnika b\u0119dzie on korzysta\u0142, zwyk\u0142y notatnik – new Student(new Notebook()) –<\/em><\/em> czy ko\u0142onotatnik – new Student(new SpiralNotebook())<\/em><\/em>. Pisanie notatek przez studenta – startNote(…) – b\u0119dzie mia\u0142o inny przebieg w zale\u017cno\u015bci od wybranego notatnika. Obrazuje, to poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poni\u017cej wynik programu prezentuj\u0105cego wstrzykiwanie zale\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje jeden ze sposob\u00f3w wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z innymi klasami poprzez tworzenie relacji – delegacja.<\/p>\n\n\n\n Co, to oznacza, \u017ce delegujemy dzia\u0142anie do innych obiekt\u00f3w?<\/strong> Na przyk\u0142adzie powy\u017cszej klasy Student<\/em> i metody void writeNote(String noteContent, int page)<\/em> – kiedy wywo\u0142ujemy dla studenta metod\u0119 writeNote(…)<\/em> – ona deleguje swoje dzia\u0142anie do klasy Notebook, kt\u00f3ra, wie, \u017ce musi przej\u015b\u0107 do strony – notebook.goToPage(page)<\/em> – na kt\u00f3rej b\u0119dzie mog\u0142a zapisa\u0107 – notebook.writeNoteContent(noteContent)<\/em> – tre\u015b\u0107 notatki. Tym samym wspieramy dobr\u0105 praktyk\u0119 programistyczn\u0105 jak\u0105 jest Single Responsibility Principle z S.O.L.I.D.<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017cszy kod \u017ar\u00f3d\u0142owy prezentuje wszystkie sposoby wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z innymi klasami poprzez tworzenie relacji – zale\u017cno\u015b\u0107, wstrzykiwanie zale\u017cno\u015bci oraz delegacja.<\/p>\n\n\n\n Na zako\u0144czenie jako ciekawostk\u0119 prezentuj\u0119 por\u00f3wnanie kodu \u017ar\u00f3d\u0142owego j\u0119zyka Java i Assemblera, kt\u00f3re moim zdaniem pokazuje jakie u\u0142atwienie maj\u0105 programi\u015bci, programistki j\u0119zyka Java w por\u00f3wnaniu z osobami pisz\u0105cymi kod w Assemblerze.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017cej kod \u017ar\u00f3d\u0142owy Assemblera.<\/p>\n\n\n\n Powy\u017cej kod \u017ar\u00f3d\u0142owy j\u0119zyka Java.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c, moim zdaniem niezb\u0119dna jest znajomo\u015b\u0107 wy\u017cej opisanego zestawu narz\u0119dzi w postaci:\n
\n
\n
\n
\/\/ tak tworzy si\u0119 komentarz dla jednej linii w j\u0119zyku Java<\/pre>\n\n\n\n
\/\/ klasa w j\u0119zyku Java\npublic class Notebook {\n \/\/ cia\u0142o klasy\n}<\/pre>\n\n\n\n\/\/ utworzenie obiektu 'simpleNotebook' klasy 'Notebook'\nNotebook simpleNotebook = new Notebook();<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\nTrzy elementy sk\u0142adowe klasy<\/h4>\n\n\n\n
\n
public class Notebook {\n \/\/ atrybuty klasy\n int pages;\n int currentPage;\n Map<Integer, String> contents = new HashMap<>();\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n Notebook historyNotebook = new Notebook();\n historyNotebook.pages = 60;\n historyNotebook.contents.put(33, \"Historia powszechna.\");\n historyNotebook.currentPage = 33;\n System.out.println(\"Notatnik do historii: \"\n + historyNotebook);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nNotatnik do historii: Notebook{pages=60, currentPage=33, contents={33=Historia powszechna.}}\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n\n
public class Notebook {\n \/\/ pomijam atrybuty klasy z punktu 1.\n\n \/\/ konstruktor klasy\n public Notebook() {\n }\n\n \/\/ konstruktor klasy\n public Notebook(int pages) {\n \/\/ cia\u0142o konstruktora, instrukcje do wykonania\n this.pages = pages;\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n Notebook mathNotebook = new Notebook(90);\n System.out.println(\"Ilo\u015b\u0107 stron: \" + mathNotebook.pages);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nIlo\u015b\u0107 stron: 90\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n
\n
public class Notebook {\n \/\/ pomijam atrybuty klasy z punktu 1.\n \/\/ pomijam konstruktory klasy z punktu 2.\n\n \/\/ metoda klasy\n void writeNoteContent(String noteContent) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n contents.merge(currentPage, noteContent,\n (oldContent, newContent) \n -> oldContent + \" \" + newContent);\n }\n\n \/\/ metoda klasy\n void goToPage(int page) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n currentPage = page;\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n Notebook smallNotebook = new Notebook(60);\n smallNotebook.goToPage(22);\n smallNotebook.writeNoteContent(\"Pierwsza notatka.\");\n System.out.println(\"Tre\u015b\u0107 notatki na bie\u017c\u0105cej stronie: \"\n + smallNotebook);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\nNotebook - append note content to the current page: Pierwsza notatka.\nTre\u015b\u0107 notatki na bie\u017c\u0105cej stronie: Notebook{pages=60, currentPage=22, contents={22=Pierwsza notatka.}}<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\npublic class Notebook {\n \/\/ atrybuty klasy\n int pages;\n int currentPage;\n Map<Integer, String> contents = new HashMap<>();\n\n \/\/ konstruktor klasy\n public Notebook() {\n }\n\n \/\/ konstruktor klasy\n public Notebook(int pages) {\n \/\/ cia\u0142o konstruktora, instrukcje do wykonania\n this.pages = pages;\n }\n\n \/\/ metoda klasy\n void writeNoteContent(String noteContent) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n contents.merge(currentPage, noteContent,\n (oldContent, newContent) \n -> oldContent + \" \" + newContent);\n }\n\n \/\/ metoda klasy\n void goToPage(int page) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n currentPage = page;\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n \/\/ utworzenie obiektu 'simpleNotebook' klasy 'Notebook'\n Notebook simpleNotebook = new Notebook(9);\n\n System.out.println(\"Bie\u017c\u0105ca strona notatnika: \"\n + simpleNotebook.currentPage);\n simpleNotebook.goToPage(3);\n System.out.println(\"Bie\u017c\u0105ca strona notatnika,\" +\n \" po zmianie strony: \" \n + simpleNotebook.currentPage);\n\n System.out.println(\"Bie\u017c\u0105ca zawarto\u015b\u0107 notatnika: \"\n + simpleNotebook.contents);\n simpleNotebook.writeNoteContent(\"Wpis w notatniku\");\n System.out.println(\"Bie\u017c\u0105ca zawarto\u015b\u0107 notatnika,\" +\n \" po dodaniu tre\u015bci: \" + simpleNotebook.contents);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nBie\u017c\u0105ca strona notatnika: 0\nBie\u017c\u0105ca strona notatnika, po zmianie strony: 3\nBie\u017c\u0105ca zawarto\u015b\u0107 notatnika: {}\nNotebook - append note content to the current page: Wpis w notatniku\nBie\u017c\u0105ca zawarto\u015b\u0107 notatnika, po dodaniu tre\u015bci: {3=Wpis w notatniku}\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\nTrzy paradygmaty programowania obiektowego<\/h4>\n\n\n\n
\n
public class Notebook {\n \/\/ atrybuty klasy\n private int pages;\n private int currentPage;\n private Map<Integer, String> contents = new HashMap<>();\n\n \/\/ metoda klasy\n void goToPage(int page) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n if (page < pages) {\n currentPage = page;\n }\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n Notebook hermeticNotebook = new Notebook();\n \/\/ nie mo\u017cna nada\u0107 warto\u015bci dla poni\u017cszych atrybut\u00f3w\n\n \/\/ 'pages' has private access in 'Notebook'\n \/\/ hermeticNotebook.pages = 30;\n \/\/ 'currentPage' has private access in 'Notebook'\n \/\/ hermeticNotebook.currentPage = 3;\n }\n}<\/pre>\n\n\n\n\n
public class Notebook {\n \/\/ atrybuty klasy\n protected int pages;\n protected int currentPage;\n protected Map<Integer, String> contents = new HashMap<>();\n}<\/pre>\n\n\n\n\/\/ dziedziczenie - s\u0142owo kluczowe 'extends'\npublic class SpiralNotebook extends Notebook {\n \/\/ atrybuty klasy\n protected String spiralMaterial;\n protected boolean perforated;\n\n \/\/ metoda klasy\n void removePage(int pageNumber) {\n if (perforated) {\n pages = pages - 1;\n }\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n SpiralNotebook spiralNotebook = new SpiralNotebook();\n spiralNotebook.pages = 30;\n System.out.println(\"Ilo\u015b\u0107 stron: \"\n + spiralNotebook.pages);\n\n spiralNotebook.spiralMaterial = \"Metal\";\n System.out.println(\"Materia\u0142 spirali: \"\n + spiralNotebook.spiralMaterial);\n\n spiralNotebook.perforated = true;\n spiralNotebook.removePage(2);\n System.out.println(\"Ilo\u015b\u0107 stron: \"\n + spiralNotebook.pages);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nIlo\u015b\u0107 stron: 30\nMateria\u0142 spirali: Metal\nIlo\u015b\u0107 stron: 29\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n
\n
public class Notebook {\n \/\/ pomijam atrybuty klasy\n \/\/ pomijam konstruktory klasy\n \/\/ pomijam metody klasy\n\n \/\/ metoda klasy\n void writeNoteContent(String noteContent) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n contents.merge(currentPage, noteContent,\n (oldContent, newContent)\n -> oldContent + \" \" + newContent);\n\n System.out.println(\"Notebook - append note content\" +\n \" to the current page: \" + noteContent);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class SpiralNotebook extends Notebook {\n private String spiralMaterial;\n private boolean perforated;\n\n void removePage(int pageNumber) {\n if (perforated) {\n pages = pages - 1;\n }\n }\n\n \/\/ metoda klasy u\u017cywaj\u0105ca polimorfizmu\n \/\/ nadpisuj\u0105ca metod\u0119 z nad klasy\n @Override\n void writeNoteContent(String noteContent) {\n \/\/ cia\u0142o metody, instrukcje do wykonania\n contents.put(currentPage, noteContent);\n removePage(currentPage);\n\n System.out.println(\"SpiralNotebook - write note content\" +\n \" and remove page: \" + noteContent);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n\n \/\/ utworzenie obiektu 'janNotebook' klasy 'Notebook'\n Notebook janNotebook = new Notebook();\n\n \/\/ utworzenie obiektu 'alaNotebook' klasy 'SpiralNotebook'\n Notebook alaNotebook = new SpiralNotebook();\n\n janNotebook.writeNoteContent(\"Jan ma psa\");\n alaNotebook.writeNoteContent(\"Ala ma kota\");\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nNotebook - append note content to the current page: Jan ma psa\nSpiralNotebook - write note content and remove page: Ala ma kota\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\nTrzy elementy wspieraj\u0105ce programowanie obiektowe<\/h4>\n\n\n\n
\n
public class Notebook {\n \/\/ pomijam atrybuty klasy\n \/\/ pomijam konstruktory klasy\n \/\/ pomijam metody klasy\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class Student {\n \/\/ zale\u017cno\u015b\u0107 do klasy Notebook\n \/\/ zale\u017cno\u015b\u0107 jest jednocze\u015bnie atrybutem klasy Student\n private Notebook notebook;\n}<\/pre>\n\n\n\n\n
public class Student {\n private Notebook notebook;\n\n public Student(Notebook notebook) {\n this.notebook = notebook;\n }\n}<\/pre>\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n\n \/\/ utworzenie obiektu 'janNotebook' klasy 'Notebook'\n Notebook tomNotebook = new Notebook(30);\n \/\/ utworzenie obiektu 'tomStudent' klasy 'Student'\n \/\/ wstrzykni\u0119cie zale\u017cno\u015bci 'tomNotebook' do klasy Student\n Student tomStudent = new Student(tomNotebook);\n tomStudent.startNote(\"Pewnego dnia.\", 2);\n\n \/\/ utworzenie obiektu 'alaNotebook' klasy 'SpiralNotebook'\n Notebook eveNotebook = new SpiralNotebook(60);\n \/\/ utworzenie obiektu 'eveStudent' klasy 'Student'\n \/\/ wstrzykni\u0119cie zale\u017cno\u015bci 'eveNotebook' do klasy Student\n Student eveStudent = new Student(eveNotebook);\n eveStudent.startNote(\"Dawno temu.\", 4);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nNotebook - append note content to the current page: Pewnego dnia.\nSpiralNotebook - write note content and remove page: Dawno temu.\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n
\n
public class Student {\n private Notebook notebook;\n\n void writeNote(String noteContent, int page) {\n notebook.goToPage(page);\n notebook.writeNoteContent(noteContent);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\npublic class ApplicationMain {\n public static void main(String[] args) {\n\n \/\/ utworzenie obiektu 'janNotebook' klasy 'Notebook'\n Notebook janNotebook = new Notebook();\n \/\/ utworzenie obiektu 'janStudent' klasy 'Student'\n Student janStudent = new Student(janNotebook);\n janStudent.startNote(\"Jan ma psa\", 1);\n\n \/\/ utworzenie obiektu 'alaNotebook' klasy 'SpiralNotebook'\n Notebook alaNotebook = new SpiralNotebook();\n \/\/ utworzenie obiektu 'alaStudent' klasy 'Student'\n Student alaStudent = new Student(alaNotebook);\n alaStudent.startNote(\"Ala ma kota\", 3);\n }\n}<\/pre>\n\n\n\nNotebook - append note content to the current page: Jan ma psa\nSpiralNotebook - write note content and remove page: Ala ma kota\n\nProcess finished with exit code 0<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\nAssembler vs Java<\/h5>\n\n\n\n
section\t.text\n global_start ;must be declared for linker (ld)\n \n_start:\t ;tells linker entry point\n mov\tedx,len ;message length\n mov\tecx,msg ;message to write\n mov\tebx,1 ;file descriptor (stdout)\n mov\teax,4 ;system call number (sys_write)\n int\t0x80 ;call kernel\n \n mov\teax,1 ;system call number (sys_exit)\n int\t0x80 ;call kernel\n\nsection\t.data\nmsg db 'Hello, world!', 0xa ;string to be printed\nlen equ $ - msg ;length of the string<\/pre>\n\n\n\n
public class MainProgram {\n public static void main(String[] args) {\n System.out.println(\"Hello World!\");\n }\n}<\/pre>\n\n\n\n
\n\n\n\n
– Trzech element\u00f3w sk\u0142adowych klasy<\/a>,
– Trzech paradygmat\u00f3w programowania obiektowego<\/a>,
– Trzech element\u00f3w wspieraj\u0105cych programowanie obiektowe<\/a>.
Tak samo jak kierowca samochodu jad\u0105cy ca\u0142y czas na pierwszym biegu nie rozwinie pe\u0142nego potencja\u0142u samochodu – mo\u017ce go r\u00f3wnie\u017c popsu\u0107 – tak samo programista, programistka nie przechodz\u0105c na wy\u017cszy poziom wiedzy nie rozwinie w pe\u0142ni mo\u017cliwo\u015bci j\u0119zyka Java – mo\u017ce “popsu\u0107 kod” – pisz\u0105c kod, kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniejsze utrzymanie b\u0119dzie bardzo trudne lub wr\u0119cz niemo\u017cliwe. Kolejnym krokiem po opanowaniu materia\u0142u z tego artyku\u0142u mo\u017ce by\u0107 zapoznanie si\u0119 z moim innym artyku\u0142em Dlaczego kod w j\u0119zyku Java powinien by\u0107 SOLID\u2019ny oraz suchy, DRY?<\/a>.<\/p>\n\n\n\n